۷ کتاب زبان تخصصی پزشکی برای دانشجویان پزشکی

راند صبحگاهی بخش داخلی است. استاد کنار تخت ایستاده و بدون مقدمه می پرسد: «Dyspnea یعنی چه؟» دانشجوی سال سوم کلمه را در ذهنش می گردد؛ جایی دیده، ولی معنی دقیقش را به یاد نمی آورد. این صحنه برای هر کسی که با زبان تخصصی پزشکی سروکار دارد آشناست، و دلیلش واژه های سخت نیست، نبودن راهی است برای شکستن آنها.

خبر خوب این است که اغلب این واژه ها از اجزای تکرارشونده ساخته شده اند. اگر چند ریشه و پسوند را بشناسید، واژه های تازه نیمی از ابهامشان را از دست می دهند. سپس باید کتابی پیدا کرد که با مرحلهٔ تحصیلی شما بخواند؛ هفت پیشنهاد آخر همین مقاله همین کار را می کند.

ریشه ها و پسوندهای پزشکی

واژه های پزشکی معمولاً از سه بخش ساخته می شوند: ریشه (موضوع)، پیشوند و پسوند (نقش یا وضعیت). جدول زیر چند بخش پرکاربرد را با نمونه نشان می دهد.

برای تمرین، دو بخش را کنار هم بگذارید: gastr/o (معده) و -itis (التهاب) می شود gastritis؛ cardi/o و -logy می شود شاخهٔ مطالعهٔ قلب. این ساخت وساز ساده روی صدها واژه کار می کند و دقیقاً همان چیزی است که در زبان تخصصی پزشکی وقت تان را کم می کند.

حالا به پرسش استاد برگردیم: dys- یعنی دشوار و -pnea یعنی تنفس؛ پس dyspnea یعنی تنفس دشوار. در زبان ساده به بیمار می گویند shortness of breath، و صفحهٔ Shortness of breath در سایت NHS همین عبارت ساده را به کار می برد و علت هایی از آسم و عفونت قفسهٔ سینه تا نارسایی قلب را برمی شمارد.

اگر فهرست بلندتری از ریشه ها و پسوندها می خواهید، مرجع واژه های پزشکی در MedlinePlus بخش های بدن، قلب و گردش خون و اندام های داخلی را جدا فهرست کرده و برای تمرین کنار کتاب مفید است.

سلامت نیوز هم در گزارشی کتاب های کاربردی آموزش زبان برای دانشجویان رشتهٔ پزشکی را معرفی کرده است؛ فهرست این مقاله بر پایهٔ سال تحصیلی چیده شده و کنار آن گزارش می تواند معیار مقایسهٔ دومی باشد.

هفت کتاب به ترتیب سال تحصیلی

برای انتخاب بین دو کتاب، به سطح انگلیسی تان صادق باشید. کتاب سنگین تر از توان، همان قدر مضر است که کتاب خیلی ساده؛ اولی دلسرد می کند و دومی وقت می گیرد.

ترتیب زیر از واژه سازی پایه در سال های علوم پایه شروع می شود، به مکالمه با بیمار در دوران بالینی می رسد و با کتاب هایی تمام می شود که برای آزمون و کار در محیط انگلیسی زبان مفیدند. شمارهٔ ویرایش ها را پیش از خرید با ناشر تطبیق دهید.

Medical Terminology: A Short Course

برای چه کسی: سال اول و دوم، وقتی هنوز با آناتومی و فیزیولوژی روبه رو می شوید. نویسنده Davi-Ellen Chabner و ناشر Elsevier است.

نقطهٔ قوت: ریشه ها، پسوندها و پیشوندهای پرتکرار را کنار ساختار بدن آموزش می دهد و واژه ها را در موقعیت های بالینی کوتاه نشان می دهد.

محدودیت: تمرکزش بر واژگان است، نه مکالمه. ویرایش های متعددی دارد و تا زمان نگارش، فهرست ناشر ویرایش دهم را نشان می دهد؛ پیش از خرید ببینید دانشگاه تان کدام را معرفی کرده است.

Medical Terminology Express

برای چه کسی: دانشجوی سال اول یا دوم که روش واژه سازی را می خواهد و فصل بندی بر اساس سیستم های بدن برایش خوانا است. نویسنده Barbara Gylys و ناشر F.A. Davis است؛ ویرایش سوم آن در ۲۰۲۱ آمده است.

نقطهٔ قوت: هر فصل یک سیستم بدن را می گیرد و ریشه های همان سیستم را به ساختار اندام ها وصل می کند.

محدودیت: نسخهٔ «Express» فشرده است و برای شنیدن و مکالمه کتاب جداگانه می خواهید.

Oxford English for Careers: Medicine 1

برای چه کسی: دانشجوی ابتدای دوران بالینی که زبانش در حد پیش متوسط (A2) است. نویسنده Sam McCarter و ناشر Oxford University Press است؛ چاپ ۲۰۰۹ با ۱۴۴ صفحه.

نقطهٔ قوت: موضوع هایی مثل شرح شکایت اصلی بیمار، کار در مطب عمومی، توضیح و اطمینان دادن به بیمار، و دارو را با موقعیت های واقعی کار می کند.

محدودیت: اگر سطح انگلیسی تان بالاتر است، ممکن است برایتان ساده باشد.

Medical English Clear & Simple

برای چه کسی: کسی که انگلیسی اش زبان دوم است و می خواهد در محیط بیمارستان انگلیسی زبان کار کند. نویسنده Melodie Hull است و F.A. Davis آن را در نوامبر ۲۰۰۹ منتشر کرده است.

نقطهٔ قوت: به شکل کتاب کار طراحی شده و هم برای خودآموزی و هم برای کلاس مناسب است.

محدودیت: نسخهٔ ۲۰۰۹ است و برای واژه ها و شیوه های روز باید با منبع تازه تری مقایسه شود.

Professional English in Use Medicine

برای چه کسی: سال های بالینی و کسی که می خواهد واژگان را در موضوع های بیماری، علائم، بررسی ها و درمان مرور کند. نویسندگان Eric Glendinning و Ron Howard و ناشر Cambridge University Press هستند؛ چاپ ۲۰۰۷ با ۶۰ واحد.

نقطهٔ قوت: بر پایهٔ پیکرهٔ زبانی پزشکی نوشته شده و واحدهای دوصفحه ای خودآموزی را آسان می کنند.

محدودیت: چاپ آن قدیمی تر است؛ آن را برای واژگان بخوانید و دربارهٔ رویه های بالینی به منابع جدیدتر نگاه کنید.

Oxford English for Careers: Medicine 2

برای چه کسی: دانشجوی آخر دوره، کارورز یا کسی که برای آزمون بالینی آماده می شود. نویسنده Sam McCarter است و کتاب در ۲۰۱۰ با ۱۴۴ صفحه منتشر شده؛ سطحش بالای متوسط تا پیشرفته است.

نقطهٔ قوت: سرفصل ها بر پایهٔ مهارت های ارتباطی لازم برای OSCE چیده شده و بخش هایی دربارهٔ رابطهٔ پزشک و بیمار دارد.

محدودیت: بدون پایهٔ سطح متوسط، آن را سنگین می یابید و بهتر است ابتدا Medicine 1 را بخوانید.

Cambridge English for Nursing: Intermediate Plus

برای چه کسی: دانشجوی پزشکی که می خواهد مکالمهٔ بیمارمحور را تمرین کند، به ویژه وقتی سروکارش با بخش های بستری، دارو و ترخیص است. نویسندگان Virginia Allum و Patricia McGarr هستند و کتاب در ۲۰۰۸ با دو سی دی صوتی منتشر شده است.

نقطهٔ قوت: ده موضوع از پذیرش بیمار تا برنامهٔ ترخیص دارد و تأکیدش بر شنیدن و صحبت کردن است.

محدودیت: برای پرستاری نوشته شده و نقش پزشک را مستقیم پوشش نمی دهد؛ مکمل خوبی است، نه مرجع اصلی.

یک ویزیت کوتاه به انگلیسی

کتاب های بالا وقتی کامل می شوند که واژه ها در گفت وگو بنشینند. این نمونهٔ کوتاه، جمله های رایج یک ویزیت را نشان می دهد؛ آن را بلند بخوانید و جای بیمار و پزشک را عوض کنید.

Doctor: What brings you in today?
Patient: I’ve been short of breath for about three days.
Doctor: Does it get worse when you lie down or when you walk?
Patient: Mostly when I climb stairs.
Doctor: Any chest pain or swelling in your ankles?

در این پنج خط چهار الگو تکرار می شود: پرسش درباره علت مراجعه، مدت علامت، عامل بدترکننده و علائم همراه. با Oxford English for Careers: Medicine 1 همین ساختارها را به شکل منظم تمرین می کنید، و مرحلهٔ بعد این است که همین گفت وگو را با واژهٔ تخصصی تر برای همکار خود بنویسید: dyspnea on exertion و peripheral edema.

سه عادت برای ماندگاری واژه ها

در یادگیری زبان تخصصی پزشکی، اولین عادت شکستن هر واژهٔ تازه است. پیش از نگاه به دیکشنری، سعی کنید واژه را به ریشه و پسوند بشکنید و معنی را حدس بزنید؛ حتی اگر اشتباه کنید، ذهن تان آن را بهتر نگه می دارد.

دومین عادت، دو زبانه کردن هر واژه است: کنار هر اصطلاح تخصصی، معادل ساده ای بنویسید که به بیمار می گویید. dyspnea برای همکار، shortness of breath برای بیمار؛ این جفت ها در مصاحبهٔ بالینی کار می کنند.

این سه عادت زمان زیادی نمی خواهند: ده تا پانزده دقیقه در روز کافی است، به شرط اینکه هر روز و با یک موضوع مشخص انجام شود. یک سیستم بدن را برای هفته انتخاب کنید و همهٔ واژه ها را حول همان بچینید.

سومین عادت، گوش دادن است. واژه ای را که فقط خوانده اید و هیچ وقت نشنیده اید، موقع حرف زدن به یاد نمی آورید. هر واحد را با صوت کتاب یا یک ویدئوی بالینی کوتاه همراه کنید.

کدام کتاب، چه زمانی

جدول زیر ترتیب پیشنهادی را خلاصه می کند. سال ها تقریبی اند و به برنامهٔ دانشگاه شما بستگی دارند.